Şimdi blogumuzdaki bütün yazıları kaydedebileceğimiz bir şey oluşturmak istiyoruz. Ama bunu yapabilmek için önce nesne dediğimiz şeylerden (objects) bahsetmemiz gerekiyor.

Programlamada nesneye yönelik programlama denen bir kavram bulunuyor. Buradaki ana fikir her şeyi sıkıcı program komutları dizisi şeklinde yazmak yerine, konseptleri modelleyip birbirleri ile nasıl etkileşime geçeceklerini tanımlamak.

Peki bir nesne nedir? Nesne bir özellikler ve hareketler bütünüdür. Kulağa garip geliyor olabilir, bir örnekle açıklayalım.

Eğer bir kediyi modellemek istiyorsak, Kedi nesnesini oluştururuz ve bu nesne şöyle özelliklere sahip olur: renk, yas, ruh_hali (örneğin; iyi, kötü, uykulu ;)) ve sahibi (ki bu da bir insan nesnesi olur ya da eğer sokak kedisi ise bu özellik boş olabilir).

Ayrıca Kedi bazı hareketlere sahiptir: miyavla, tirmala ya da beslen (bu durumda kediye biraz KediMamasi vermemiz gerekir ki o da kendine ait özellikleri olan başka bir nesne olarak tanımlanabilir, bu durumda onun özellikleri arasında da tat yer alabilir).

Kedi
--------
renk 
yas 
ruh_hali 
sahibi 
miyavla() 
tirmala() 
beslen(kedi_mamasi)


KediMamasi
-------- 
tat

Yani aslında ana fikir, gerçek nesneleri kod içinde özellikleri (nesne özellikleri) ve hareketleri (metodlar) ile tanımlamak.

Öyleyse blog gönderilerini nasıl modelleyeceğiz? Bir blog tasarlamak istiyoruz, degil mi?

Cevaplamamız gereken soru: Bir blog gönderisi nedir? Özellikleri ne olmalıdır?

Tabii ki blog gönderimizin içeriği için yazı ve bir de başlık lazım, değil mi? Kimin yazdığını da bilsek iyi olur - dolayısı ile bir de yazara ihtiyacımız var. Son olarak, gönderinin ne zaman yaratıldığını ve yayınlandığını da bilmek isteyebiliriz.

Post
------
baslik
yazi
yazar
yaratilma_tarihi
yayinlanma_tarihi

Bir blog gönderisi ile ne tür şeyler yapılabilir? Gönderiyi yayınlayan bir method olması güzel olurdu, değil mi?

Bu yüzden yayinla metoduna ihtiyacımız olacak.

Ne elde etmek istediğimizi bildiğimize göre, haydi bunu Django'da modellemeye başlayalım!

Nesnenin ne olduğunu bildiğimize göre, blog gönderimiz için bir Django modeli oluşturabiliriz.

Django'da modeller özel bir çeşit nesnedir - veritabanı'na kaydedilir. Veritabanı ise veri topluluğuna verdiğimiz isim. Veritabanında, kullanıcılar, blog gönderileri, vs. ile ilgili bilgileri saklarız. Verilerimizi depolamak için SQLite veritabanını kullanacağız. Bu varsayılan Django veritabanı adaptörü - şimdilik bizim için yeterli olacaktır.

Veritabanındaki bir modeli, sütunları (alan adı) ve satırları (veri) olan bir hesap çizelgesi olarak düşünebilirsiniz.

Her şeyi derli toplu tutmak için, projemizin içinde ayrı bir uygulama oluşturacağız. Her şeyin en başından düzenli olması çok iyidir. Bir uygulama oluşturmak için aşağıdaki komutu konsolda çalıştırmamız gerekiyor ( djangogirls dizininden manage.py dosyasının bulunduğu yer):

{% filename %}Mac OS X ve Linux:{% endfilename %}

(myvenv) ~/djangogirls$ python manage.py startapp blog

{% filename %}Windows:{% endfilename %}

(myvenv) C:\Users\Name\djangogirls> python manage.py startapp blog

Şimdi oluşturulmuş yeni bir blog dizinini göreceksiniz ve bu, dizinlerin bir numarasını içerir. Bizim projemizdeki dizinler ve dosyalar bunun gibi görünmeli:

djangogirls
├── blog
│   ├── __init__.py
│   ├── admin.py
│   ├── apps.py
│   ├── migrations
│   │   └── __init__.py
│   ├── models.py
│   ├── tests.py
│   └── views.py
├── db.sqlite3
├── manage.py
└── mysite
    ├── __init__.py
    ├── settings.py
    ├── urls.py
    └── wsgi.py

Bir uygulamayı oluşturduktan sonra, Django’ya da onu kullanmasını söylememiz lazım. Bunu mysite/settings.py dosyasında yapıyoruz. INSTALLED_APPS‘ı bulmalı ve ]’ın tam üzerine 'blog',‘ı içeren bir satır eklemeliyiz. Sonunda ürün bunun gibi görünmeli:

{% filename %}mysite/settings.py{% endfilename %}

INSTALLED_APPS = [
    'django.contrib.admin',
    'django.contrib.auth',
    'django.contrib.contenttypes',
    'django.contrib.sessions',
    'django.contrib.messages',
    'django.contrib.staticfiles',
    'blog',
]

blog/models.py dosyasında Models denilen bütün nesneleri tanımlıyoruz - bu blog postumuzu tanımlayacağımız bir yerdir.

blog/models.py‘ı açalım, burdaki herşeyi sil, ve kodu bunun gibi yaz:

{% filename %}blog/models.py{% endfilename %}

from django.db import models
from django.utils import timezone


class Post(models.Model):
    author = models.ForeignKey('auth.User', on_delete=models.CASCADE)
    title = models.CharField(max_length=200)
    text = models.TextField()
    created_date = models.DateTimeField(
            default=timezone.now)
    published_date = models.DateTimeField(
            blank=True, null=True)

    def publish(self):
        self.published_date = timezone.now()
        self.save()

    def __str__(self):
        return self.title

str'nin her iki tarafında da 2 tane alt çizgi (_) kullandığınızdan emin olun. İki alt çizgi Python dilinde sık kullanılır, bazen "dunder" olarak da anılır ("double-underscore"un kısaltması).

Korkutucu, değil mi? Fakat endişelenmeyin - Bu satırların ne anlama geldiğini açıklayacağız!

Bütün satırlar from‘la başlar veya imprt diğer dosyalardan bazı bitlerin eklendiği satırlardır. Yani her dosyada aynı şeyleri kopyalayıp yapıştırmak yerine, ‘la bazı bölümleri de ekleyebiliriz... import ...

class Post(models.Model): - bu satır modelimizi tanımlar (bu bir nesne‘dir).

• class bir nesne tanımladığımızı belirten bir anahtar kelimedir.
• Post modelimizin ismi. Başka bir isim de verebilirdik (yeter ki özel karakterler ve boşluk kullanmayalım). Class isimleri her zaman büyük harf ile başlamalıdır.
• models.Model Post'un bir Django Modeli olduğunu belirtir, bu şekilde Django onu veritabanında tutması gerektiğini bilir.

Şimdi daha önce bahsettiğimiz özellikleri tanımlayabiliriz: title, text, created_date, published_date ve author. Bunun için her alanın türünü tanımlamamız gerekir (Bu metin mi? Bir numara mı? Bir tarih mi? Bir kullanıcı gibi, başka bir nesne ile bağlantılı mı?)

• models.CharField - belirli bir uzunluktaki metinleri tanımlamak için kullanılır.
• models.TextField - bu da uzun metinleri tanımlar. Blog gönderileri için biçilmiş kaftan, değil mi?
• models.DateTimeField - bu da gün ve saati tanımlamada kullanılır.
• models.ForeignKey - başka bir modele referans tanımlar.

Çok zaman aldığından burada her bit kodunu açıklamayacağız. Model dosyalarından daha çok bilgi almak ve yukarıdaki açıklamalardan farklı tanımlamaları öğrenmek istiyorsanız Django'nun belgelerine daha çok bakmalısınız (https://docs.djangoproject.com/en/1.11/ref/models/fields/#field-types).

Peki ya def publish(self): nedir? Bu, daha önce bahsettiğimiz tam olarak publish yöntemidir. def bunun bir fonksiyon/metod olduğunu söyler. publish ise metodun adıdır. Eğer isterseniz metodun adını değiştirebilirsiniz. Adlandırma kuralı boşluk yerine küçük harf ve alt çizgi kullanmamızdır. Örneğin ortalama fiyatı hesaplayan bir yöntem çağrılabilir calculate_average_price.

Yöntemler çoğu kez bir şeylere return. __str__ yönteminde bunun bir örneği vardır. Bu durumda __str__()'yi çağırdığımız zaman gönderi başlığı olan bir metin (string) elde ederiz.

Aynı zamanda hem def publish(self): satırının, hem de def __str__(self): satırının sınıfımızın içinde girintili bir şekilde yazıldığına dikkat edin. Çünkü Python boşlukta duyarlıdır, yöntemlerimizi sınıfın içine sokmalıyız. Aksi takdirde, yöntemler sınıfın üyesi olmaz, ve bazı beklenmedik davranışlar elde edebilirsiniz.

Hala modeller hakkında bir şeyler belli değil ise, koçuna sormaktan çekinme! Özellikle hem nesneleri hem de fonksiyonları aynı anda öğrenmenin karmaşık olduğunu biliyoruz. Ama şimdi umarız ki senin için biraz daha az sihirli görünüyor!

Buradaki son adım, yeni modelimizi veritabanımıza eklemek. İlk olarak, modelimizdeki bazı değişikliklerden Django’yu haberdar etmeliyiz. (Daha yeni oluşturduk!) konsol pencerenize gidin ve python manage.py makemigrations blog yazın. Bunun gibi görünecek:

{% filename %}komut-satır{% endfilename %}

(myvenv) ~/djangogirls$ python manage.py makemigrations blog
Migrations for 'blog':
  blog/migrations/0001_initial.py:

  - Create model Post

Not: Düzenlediğiniz dosyaları kaydetmeyi unutmayın. Aksi takdirde, bilgisayarınız beklenmedik hata mesajlarını verebilecek önceki sürümü çalıştıracaktır.

Django bize veritabanımıza uygulayabileceğimiz bir taşıma dosyası oluşturdu. python manage.py migrate blog yaz ve çıktı aşağıdaki gibi olmalıdır:

{% filename %}komut-satır{% endfilename %}

(myvenv) ~/djangogirls$ python manage.py migrate blog
Operations to perform:
  Apply all migrations: blog
Running migrations:
  Rendering model states... DONE
  Applying blog.0001_initial... OK

Yaşasın! Model yazımız şimdi veritabanımızda! Onu görmek güzel olur, değil mi? Yazınızın neye benzediğini görmek için bir sonraki bölüme geçin!